Köpeklerin
Zekası
Çoğu kişi zekanın düşünme yeteneği
ile alakalı bir özellik olduğunu düşünür. Bazıları daha da ileri
giderek zekanın problem çözme yeteneği olarak görür. Çoğunluk
ise zeki köpeğin komutları en iyi şekilde yerine getiren köpek olduğu
konusunda hem fikidir. Onlar için zeka eğitilebilirliktir.
1950'lerde genetik ve köpek davranışı
üzerine yapılan bir araştırmada Dr.John Scott ve John Fuller Beagle,
Cocker Spaniel, Basenji, Shetland Çoban Köpeği ve Fox Terrierlerden
oluşan beş safkan ve onların melezlerinin davranışlarını 12 yıl
boyunca değerlendi. Bu çalışmanın bulguları bazı çok önemli sonuçlar
ortaya çıkardı. Bu ırkların her biri verilen davranışta farklı beceri
düzeyi sergiledi.
Büyük bir labirent kullanılarak yapılan
testte Fox Terrier ve Shetlandlar başta düşük puanlar alırken Beagle
ve Basenjiler büyük başarı kazandı. Beagle'ların üstün oluşunun
ana nedeni gerçekte küçük avların bulunmasında önemli bir özellik
olan çevrelerini süratle keşfetme yeteneklerinden gelmekteydi. Basenjiler
tamamen farklı bir nedenden dolayı Beagle'larla aynı yüksek başarıyı
elde ediyordu. Basenjiler etrafı araştırmada Beaglelar kadar etkili
olmasa da bulmacayı çözmede görsel yeteneklerini kullanmışladı.
Normal olarak Beagle ve Basenjilerin
Fox Terrier ve Shetlandlardan daha akıllı olduğu sonucu çıkabilir
ki bu değerlendirme yanlıştır. Araştırma Fox Terrier ve Shetlandların
tekrar sonucu kısa sürede öğrenerek problem çözebilme yeteneğine
sahip olduklarını göstermiştir. Beagleların labirent problemlerini
daha hızlı çözmeleri onların daha zeki olduğu anlamına gelmemelidir.
Tutarlılık arandığında Beaglerlar en arka sıralara düşmektedir.
Araştırmadan çıkarılacak en doğru değerlendirme
bu ırkların birbirlerinden daha az ya da daha fazla zeki olmadıklarıdır.
Çünkü hepsi genetik olarak farklı beceriler gerektiren görevleri
yerine getirmek için proramlanmışlardır.
İnsanla yakın ilişki içinde çalışan
pek çok av (tazılar hariç) ve çoban köpeğinin (sürü muhafizları
hariç) eğitilebilirlik düzeyi, üretildikleri görevin
bağımsız karar verme gereksinimi nedeniyle terrier, spitz ırkları
ve iri sürü bekçilerininkiyle kıyaslandığında zekanın gerçek göstergesi
olarak algılanabilir. Oysa kim bir terrierin zekasından şüphe edebilir?
İri sürü bekçilerinin (Pirene Dağ Köpeği, Kuvasz, Kangal
vs) ani kurt saldırılarına karşı çobanının müdahelesini beklemeden
insiyatif kullanması eğitimlerini güçleştiren bağımsız bir keskin
zeka göstergesi değil midir?
Model köpeğiniz bir Golden Retriever
ya da bir Doberman ise tanımadan başka bir ırka sahip olmanız onların
gerçek zihinsel potansiyelini değerlendirememeniz anlamına gelebilir.
Değerlendirmeniz her ne olursa olsun çamaşır makinesini sizin için
boşaltmasa da her köpek güvenilir ve terbiyeli bir dost olacak şekilde
eğitilebilir.
Bebek
Bekleyen Çiftlere Tavsiyeler
Evinde ister safkan ister melez bir
köpek besleyen ailelerin doğacak bebeğin neden olacağı ev
içi değişikliklerine köpeklerinin uyum sağlamalarına yönelik eğitim
tavsiyelerini içermektedir.
Bebeğinizin ve köpeğinizin sağlıklı ve uyumlu bir ilişki kuramayacağını
düşünerek onu evden uzaklaştırmanız sadece olabilecekleri kontrol
edemeyeceğinizi düşünmenizden kaynaklanıyor olabilir.
Büyüklerin köpeğin başkasına verilmesi konusundaki iyi niyetli
ısrarları dünya çapında bunu başaran binlerce aileyi başarısız kılmamaktadır.
Köpeğinizin düzenli parazit tedavilerinin üç aydan her aya indirilmesi
hijyen konusundaki endişelerinize rahat bir soluk aldırabilir. Ayrıca
köpeğinizin yatak ve çocuk odası gibi bazı odalara girmesi sınırlandırılarak
"köpeksiz bir bölge" elde edebilirsiniz.
ic
parazitler e bakınız
*Durumu köpeğin gözünden görmek çok önemlidir. Vaktinin büyük bir
kısmını sizle geçirirken birden bebek yüzünden kenara itildiğini
hissetmesi tavır almasına neden olabilir. Bu nedenle bebeğin varlığı
köpeğe pozitif çağrışımlarla empoze edilmelidir.
* Bebek gelmeden en az altı ay önce köpeğinizin sizden daha az ilgi
görmesine alışmasını sağlayın. Köpeğin bakımının büyük bir kısmını
eşinize devredebilirsiniz. Bu, bebek geldiğinde köpek değişikliğe
çoktan alışmış olacağı için hiyerarşik kıskançlığı engelleyecektir.
Oyun ve beslenme sırası gelinceye kadar kendi kendine yetmesini
öğrenmesi gerekmektedir.
*Köpeğin aile hiyerarşisi içinde en altta olduğundan emin olunmalıdır.
Evde karar verme yetkisi olduğunu düşünen bir köpeğin kontrolü tamamen
elde olamaz. Lider olmanın yöntemleri için eğitim safyasına
dönünüz.
*Bebek doğduğunda kıyafetleri köpeğinizin bebeğin kokusuna alışması
için önceden eve getirilerek ödül ve okşamalarla köpeğe tanıtılmalıdır.
*Köpeğiniz çocuklara alışık değilse bebek doğmadan önce mümkün olabildiğince
çok çocukla tanıştırılmasında fayda vardır. Önce korkmadan sakin
sakin oturabileceğine güvendiğiniz 8-9 yaşındaki çocuklarla başlayın.
Başta köpeği görmezden gelerek sadece yere ödül yiyecekleri düşürmelerini
söyleyin. Böylece köpek çocukların iyi bir şey olduğunu öğrenecektir.
Daha sonra sevmeye ve elden beslemeye devam edin.
*Daha sonra daha ufak çocuklara geçebilirsiniz. 3-4 yaşındaki çocuklar
bunun için uygundur; fakat başta çevrede bağrışıp koşuşturarak köpeği
heyecanlandırmayacaklarından emin olmalsınız.
*Köpeğiniz çevresinde çocukların varlığına alıştığında bebeklere
geçebilirsiniz. Kucağında bebekleri ile arkadaşlarınızı size davet
ederek gelişme sağlayabilirsiniz.
* Köpeğinizi sizi kucağınızda bir şeyle görmeye alıştırın.Bunun
için gerçekçi ve tercihen ağlayan bir oyuncak bebek alıp onla ilgileniyor
gibi yaparken yere ödül yiyecekleri düşürün.
Bu köpeğinizi çok heyecanlandırıyorsa başta köpeğin hiç ilgisini
çekmeyecek bir nesneyle başlayın ve başta bebeğe yaptığınız gibi
ona ilgi göstermeyin. Kendinizi biraz aptal hissetseniz de bir yastıkla
başlamak iyi bir seçenek olabilir.
* Bebek doğmadan çok önce köpeğinizin üzerinize çıkmasını artık
engellemeniz gerekiyor. Dört ayağı da yerde olmadığı sürece onu
görmezden gelin. Üzerinize sıçradığında onları aşağı itmekten ya
da konuşmaktan çok arkanızı dönün. Çünkü bu davranışları oyun olarak
algılayabilirler.
* Köpeğiniz mamasını kıskanıyorsa bebek çevrede emeklemeye başlamadan
önce bu huyundan vaz geçirmeniz gerekmektedir. Köpeğinizin öğününü
küçük parçalar halinde verin. Her seferinde kabındakini bitirince
yenisini eklemek için yanına gidip kabını önünden alarak onu küçük
öğünler halinde besleyin. Böylece mama kabına yaklaşan insanları
yemeğini çalacağından çok ona yeni mama getirdiği çağrışımı ile
görmezden gelecektir.
* Oyuncaklar problem yaratabilir. Oyuncaklarını evin her yerine
dağıtan köpekler kendininkilerle bebeğinkini ayırt edemeyebilir.
Hatta paylaşım konusunda isteksiz davranması doğaldır. Oyuncakları
etrafta bırakmak iyi bir fikir olmasa da ikisinin de oyuncakları
birbirinden ayrılmalıdır. Ayrıca "bırak" komutu güvenliği
arttırıcı bir tedbir olabilir.
* Bebek doğduktan sonra anne ne kadar bebek ile çok yakından ilgilense
de köpek asla terkedilmiş ya da bir kenara itilmiş hissettirilmemeli
ve düzenli egzersiz ve bakımı özenle devam edilmelidir.
|